Паркинзи врз Отиња во Штип: Бетон наместо река – дали урбанистичкото планирање ги става автомобилите пред граѓаните и природата?
Дали урбанистичкото планирање во Штип ги става приватните возила пред природата, екологијата и квалитетот на живот на граѓаните? И покрај ветувањата за катни гаражи, Општината продолжува со изградба на уште две нови паркинг-платформи директно во коритото на реката Отиња. Со ова, вкупниот број на такви бетонски интервенции ќе достигне пет, а реката повторно се жртвува за решавање на недостигот од паркинг места.
Општината уверува дека станува збор за „делови без активна движечка зона“ и дека коритото нема целосно да се затне, туку само ќе се поплочи. Сепак, суштината е јасна: природниот простор на Отиња се претвора во тврда бетонска површина. Наместо да ја развиваме реката како зелен еколошки коридор, јавен простор за прошетки, рекреација и привлекување на луѓе, ние постепено ја правиме дел од урбаниот асфалт.
Со двете нови платформи се очекува да се добијат дополнителни десетици паркинг места, но секоја нова интервенција носи повеќе поплочување, помала впивливост на теренот и зголемен ризик од поплави при обилни врнежи. Во време на климатски промени и сè почести поројни дождови, ваквите интервенции не можат да се сметаат за безопасни.
На ова прашање разговаравме со Ана Симонова од невладината организација green.org:
„Бетонските платформи поставени врз или во речно корито имаат значително негативно влијание, и визуелно и практично. Со нив реката се претвора во бетонски канал или целосно се сокрива, со што се губи природниот изглед, зеленилото и животинскиот свет. Истовремено се нарушува природниот тек на водата, се намалува способноста на коритото да прими поголеми количини вода и се зголемува ризикот од поплави. Наместо природен простор што го подобрува квалитетот на живот, се создава тврда урбана површина што го деградира екосистемот и јавниот простор.“
Ова не е само еколошко прашање. Тоа е прашање за визијата на градот: Дали сакаме Штип со жива, уредена река која ќе биде зелен белег и место за граѓаните, или ќе дозволиме Отиња полека да се претвори во продолжение на паркинг-просторот?
Додека европските градови ги отвораат и ревитализираат своите реки (Сена во Париз, канали во Копенхаген, природни корита во Германија), кај нас реката сè уште се третира како резерва за паркирање.
Дали има подобро решение?
Наместо постепено бетонирање на речното корито, приоритет треба да бидат катните гаражи кои концентрираат голем број возила на мала површина без трајна штета врз природата.
Уште поважно е да се гради вистински сообраќаен план за 21. век: подобар и почест јавен превоз, безбедни велосипедски и пешачки патеки, системи за споделено користење на возила и паметни паркинг политики кои го намалуваат притисокот од приватни автомобили во центарот на градот.
Отиња, истовремено има потенцијал да стане вистински „зелен белег“ на Штип – уреден кеј, урбан парк, место за рекреација, култура и социјален живот. Тоа не е само еколошки исправно, туку и економски исплатливо на долг рок.
