Денеска се одбележува Светскиот ден на борбата против дебелината, иницијатива која има за цел да го истакне значењето на развивање и промовирање на практични, одржливи и ефикасни решенија со кои се овозможува поддршка на индивидуите во постигнувањето и одржувањето на оптимална и здравствено соодветна телесна тежина.
Оваа состојба претставува сериозен и глобално распространет здравствен феномен кој засега значителен дел од светската популација. Според најновите проценки, приближно 800 милиони луѓе во светот живеат со ова хронично нарушување, а прогнозите за иднината укажуваат дека до 2035 година дебелината би можела да достигне пандемиски размери, односно еден од секои четири луѓе би се соочувал со оваа здравствена состојба. За да се спречи ова алармантно сценарио и да се запре глобалниот тренд на зголемена телесна тежина, на овој ден се става посебен акцент на промоција на здрави животни навики, балансирана исхрана и редовна физичка активност.
Според податоците од 2022 година, повеќе од 1 милијарда луѓе во светот живеат со дебелина. Во периодот од 1990 година до денес, стапките на дебелина кај возрасните се зголемиле повеќе од двојно, додека кај децата и адолесцентите (на возраст од 5 до 19 години) се зголемиле дури четирикратно. Дебелината е директно поврзана со зголемен ризик од развој на бројни незаразни болести, вклучувајќи кардиоваскуларни заболувања, метаболички нарушувања како дијабетес тип 2 и одредени форми на малигни неоплазми.
Истражувањата покажуваат дека постојат значајни демографски разлики во преваленцата на зголемена телесна тежина. Дебелината е почеста кај момчињата во споредба со девојчињата, додека поголемиот дел од децата со зголемена телесна тежина се концентрирани во урбани средини. Еден од клучните фактори кој придонесува кон појавата на прекумерна телесна маса кај децата е консумирањето на високо преработена и енергетски богата храна, со низок нутритивен квалитет.
Во Република Северна Македонија, трендовите на зголемена телесна тежина и дебелина кај децата се одржуваат стабилно на високо ниво, што укажува на потребата од итни интервенции. За ефективна контрола и превенција на ова хронично нарушување, неопходен е сеопфатен, мултисекторски и интердисциплинарен пристап. Тој треба да опфати активности насочени кон приоритетизирање на факторите од животната средина кои влијаат на телесната тежина, како и зајакнување на здравствената инфраструктура и капацитетите за превенција, рано откривање и ефикасно лекување на дебелината како комплексно хронично заболување.