Во ноември 1945 година, само неколку месеци по создавањето на македонската држава, од печат излегува „Пионер“ – првиот детски весник на македонски јазик. Во годините што следуваат, генерации деца растат со списанија како „Росица“, „Другарче“, „Развигор“ и „Наш свет“, кои со децении беа дел од детството.
Осумдесет години по тој историски број, приказната за македонскиот детски печат е приказна за создавање идентитет, за генерации деца кои израснале со исти јунаци и за институции кои тивко се угаснале кога дигиталниот свет го замени хартиениот.
1945: Пионерски весник и почетокот на сè
Веднаш по ослободувањето и конституирањето на македонската држава, во ноември 1945 година почнал да излегува весникот за деца под наслов „Пионер”, познат и како „Пионерски весник”. Тоа не бил едноставен чекор: македонскиот литературен јазик бил само неколку месеци стар, а земјата немала ни традиција на детски печат на сопствен јазик.
На чело на овој прв македонски весник за деца од 1945 година бил Славко Јаневски, кој подоцна станал главен уредник на повеќе книжевни списанија, меѓу кои „Титовче”, „Нов ден”, „Современост”, „Хоризонт” и „Остен”. Јаневски, роден во 1920 година во Скопје, бил еден од основачите на Друштвото на писателите на Македонија во 1946 година и централна фигура на раната македонска литература.
Титовче и Титов пионер: децата на социјализмот
Во годините кои следувале, покрај „Пионерски весник” се појавиле и „Титовче” и „Титов пионер”, наслови кои директно ги одразувале идеолошкиот контекст и организацијата на Сојузот на пионерите. Во 1940-тите и 1950-тите, стрипови за деца излегувале на страниците на „Пионерски весник”, „Млад борец”, „Титов Пионер” и „Единство”, со историска тематика и забавен карактер, наменети за најмладата публика.
Низ деценијата на 1950-тите и 1960-тите се оформиле четирите списанија кои со векови ќе ги придружуваат генерации македонски деца: „Росица”, „Другарче”, „Развигор” и „Наш свет”, секое наменето за различна возрасна група. Нивната содржина покрај културната мисија била и составен дел од образовната програма.
Но, нивното исчезнување не се случи одеднаш, туку постепено. Со развојот на интернетот и новите технологии, детското внимание се префрли од печатените страници кон дигиталниот свет.
